أبو الحسن الشعراني

345

پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)

شما را ، خداى خواند في قوله : وَ لا تُؤْتُوا السُّفَهاءَ أَمْوالَكُمُ الَّتِي . گفت : يا رسول اللّه ! ما را ناقص خواندى . گفت : ناقص نباشى كه در ماهى چند روز نماز نكنى ؟ آن‌گه گفت : كفايت نيست شما را كه چون يكى از شما بار برگيرد ، چندانى مزد بود او را كه كسى كه خود را در راه خدا بار بندد ، براى جهاد كافران . علّامه شعرانى : بار بستن به معنى مرابطه است و رسول صلّى اللّه عليه و آله در اين حديث وظيفهء زن را كه خداى در خلقت به دو محوّل كرده است ، بيان فرمود و اداى همين وظيفه مانع از كار ديگر است ؛ چون در سنين كار و عمل كه از چهارده سالگى است تا پنجاه سال ، بايد بزايد و فرزند شير دهد و اين مانع كار ديگر است . و خير و سعادت هر موجود آن است كه وظيفهء طبيعى خود را كه خداوند به دو محوّل كرده ، به انجام رساند ؛ وظيفهء مرد كوشش است و جهاد و وظيفهء زن فرزند پروردن . « 1 » مؤلف : و عاصم روايت كند از مورّق كه زنى به عبد اللّه عمر بگذشت ، او اين آيه بخواند . معاويه بن قرّه گفت : زنان را نه به عادت كنى كه ايشان سفيه باشند ، اگر ايشان را فرو گذارند ، هلاك كنند مردان را به مكر و حيله . علّامه شعرانى : اين سخن از ابن قرّه پذيرفته نيست ؛ زيرا كه سفاهت زنان در صرف مال از آن جهت است كه چون در فطرت به تظاهر و تجمّل بيش از همه‌چيز علاقه دارند ، بيشتر مال را در آن صرف مىكند و از حوائج ضرورى باز مىمانند و بسا اموال گران‌بها كه ظاهر زيبا ندارد ، به ثمن بخس مىفروشند و كالاى بد و زيبا را به اضعاف قيمت مىخرند و اين منافات با فراست آنان ندارد در مكر و حيله . « 2 » وَ ابْتَلُوا الْيَتامى حَتَّى إِذا بَلَغُوا النِّكاحَ . « 3 » مؤلف : معناه حتى يبلغوا الحدّ الذي يقدرون معه على المواقعة و ينزلون و ليس

--> ( 1 ) . روح الجنان ، ج 3 ، ص 313 . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . نساء ( 4 ) آيهء 6 .